على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

807

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خشم . و جرعه جرعه آشاميدن آب و مانند آن . تجرع ( tajarro ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جرعه جرعه . و تجرع كردن : جرعه جرعه نوشيدن . تجرف ( tajarrof ) م . ع . تجرف الطين به بيل بركند گل را . و تجرف السيل الارض : كاويد توجبه زمين را . تجرم ( tajarrom ) م . ع . گناه كردن . و خرماى ريخته را چيدن . و تجرم عليه : دعواى گناهى كرد بر وى كه نكرده بود و تجرم الليل : گذشت شب و تمام گرديد . و كذلك تجرم النهار و غيره . تجرمز ( tajarmoz ) م . ع . فراهم آمدن . و تجرمز عليهم : افتاد بر ايشان . و تجرمز الليل : گذشت شب و سپرى شد . تجره ( tajarroh ) م . ع . تجره الامر : منكشف و آشكار گرديد كار . تجرى ( tajarri ) م . ع . چون واوى باشد بچه گرفتن المثل : من تجرى جر و سوء اكله در حق كسى گويند كه در غير محل نيكى كند يا از پروردهء خود بدى بيند . و چون يائى باشد وكيل گرفتن يق تجريت جريا . تجرى ( tajarri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جرئت و دليرى . تجرئ ( tajri ' ) ا . پ . جرءه عليه تجريئا : دلير گردانيد او را به روى . تجريب ( tajrib ) ا . ع . آزمايش و امتحان . و گرفتن عيار . تجرئة ( tajreat ) م . ع . دلير گردانيدن . تجرية ( tajreyat ) م . ع . جراه تجرية : وكيل گرفت او را . تجريج ( tajrij ) م . ع . موى ستردن . و جنبان و فراخ ساختن چيزى . تجريح ( tajrih ) م . ع . خسته كردن يق جرحه تجريحا : خسته و مجروح كرد آن را . تجريد ( tajrid ) م . ع . برهنه كردن زمين را از گياه و جز آن . و پيراستن درخت . و جامهء كهنه پوشيدن . و جرده : باز كرد پوست آن را . و جرده من ثوبه : برهنه كرد او را . و جرد الجلد : بركند موى پوست را . و جرد القوم : سؤال كرد از قوم و ندادند او را يا دادند بناخوشى . و جرد القطن : پنبه بيرون كرد از پنبه دانه . و جرد السيف : بركشيد شمشير را . و جرد الكتاب : بىاعراب و بىنقطه نوشت آن نامه را . و جرد الحج : به تنهائى و بىعمره گذارد آن حج را . تجرير ( tajrir ) م . ع . نيك كشيدن و بسيار كشيدن . تجريس ( tajris ) م . ع . آزموده گارى كردن و آزمودن . و محكم راى كردن . و حاكم گردانيدن كسى را در مال خويش . و شنوانيدن . و برداشتن گمنامى از كسى و و منتشر كردن ذكر وى . تجريش ( tajric ) ا خ . پ . قصبهء حاكم نشين بلوك شمران رى كه تا شهر طهران دو فرسخ مسافت دارد . تجريع ( tajri ' ) م . ع . فرو خورانيدن خشم و جز آن . تجريف ( tajrif ) م . ع . كاويدن سيل زمين را . و جرف الطين : به بيل بركند گل را . تجريم ( tajrim ) م . ع . تمام كردن سال و بيرون آمدن از چيزى يق جرمناهم اى خرجنا عنهم . تجريه ( tajrih ) م . ع . جره الامر تجريها آشكارا كرد آن كار را . تجزر ( tajazzor ) م . ع . تجزروا فى القتال اى تركوهم جزرا للسباع اى قطعا . تجزع ( tajazzo ' ) م . ع . بخش كرده گرفتن و تجزعت العصا : شكسته گرديد عصا . تجزف ( tajazzof ) م . ع . تجزف فيه : در آمد در آن . تجزم ( tajazzom ) م . ع . شكافته گرديدن يق تجزمت العصا . تجزوء ( tajazzo ' ) م . ع . تجزء به : بسنده كرد به آن . و تجزء الشيئى : پاره پاره گرديد آن چيز . تجزئة ( tajzeat ) م . ع . بسنده كنانيدن از چيزى به چيزى و پاره پاره كردن چيزى را . تجزيع ( tajzi ' ) م . ع . جزع البسر تجزيعا : نيمه پخته شد و رسيده گرديد غورهء خرما . و جزع فلانا : دور كرد ناشكيبائى فلان را و وى را تسلى داد . و جزع الحوض : كم آب ماند حوض . تجزيم ( tajzim ) م . ع . جزم عنه : بددلى كرد از وى و عاجز گشت . و جزم عليه : سكوت ورزيد . و جزم السقاء : پر كرد مشك را . تجزيه ( tajzie ) ا . پ . جزء جزء كردن چيزى را . تجسد ( tajassod ) م . ع . تناور شدن . تجسس ( tajassos ) م . ع . خبر جستن . و بيشتر در بدى گويند فى الحديث لا تحسسوا و لا تجسسوا اى خذوا ما ظهر و دعوا ما ستر اللّه عز و جل اولا تفحصوا عن بواطن الامور اولا تجثوا عن العورات ، و قيل التجسس بالجيم ان يطلبه لغيره و بالحاء ان يطلبه لنفسه و معنا هما واحد فى تطلب معرفة الاخبار . تجسس ( tajassos ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جستجو و تفحص و تفتيش و پژوهش . تجسم ( tajassom ) م . ع . تناور شدن و تجسم الامر : كار بهين را فرا پيش رفت